Çapraz kur nedir?
Çapraz kur, iki para biriminin birbirine oranının üçüncü bir ortak para üzerinden hesaplanmasıdır. Uluslararası piyasada ABD dolarını içermeyen çiftlere (EUR/GBP, EUR/JPY gibi) çapraz kur denir. Türkiye'de ise genellikle TL içermeyen iki yabancı para arasındaki orana, yani pariteye (EUR/USD gibi) çapraz kur denir. EUR/USD 1,12 ise 1 euro 1,12 dolar eder.
Çapraz kur nasıl hesaplanır?
İki paranın da TL karşılığı biliniyorsa formül basittir: EUR/USD = EUR/TRY ÷ USD/TRY. Örnek değerlerle: EUR/TRY 55,23 ve USD/TRY 49,37 ise EUR/USD = 55,23 ÷ 49,37 ≈ 1,1187; ters yönde USD/EUR = 1 ÷ 1,1187 ≈ 0,8939.
Kurlar dolar üzerinden verildiğinde iki kural yeterlidir:
- Ortak para iki kurda da aynı taraftaysa bölünür. USD/JPY ve USD/CHF biliniyorsa CHF/JPY = USD/JPY ÷ USD/CHF.
- Ortak para birinde sağda (kote para), diğerinde solda (baz para) ise çarpılır. EUR/USD ve USD/JPY biliniyorsa EUR/JPY = EUR/USD × USD/JPY.
Yukarıdaki hesaplayıcı bu işlemi Avrupa Merkez Bankası'nın günlük referans kurlarıyla yapar; tablo da aynı veriden üretilir.
Çapraz kur nasıl kazandırır, nasıl kaybettirir?
Kazanç ya da kayıp, iki yabancı para arasında geçiş yaptığınız andaki parite ile geri döndüğünüz andaki parite farkından doğar. 1.000 euroyu parite 1,12 iken dolara çevirirseniz 1.120 dolar alırsınız; parite 1,08'e düştüğünde euroya geri dönerseniz 1.120 ÷ 1,08 ≈ 1.037 euro elde edersiniz (makas hariç yaklaşık %3,7). Parite ters yönde hareket ederse aynı işlem zarar yazar. Bankalar her iki çevrimde de makas uyguladığından küçük parite hareketleri çoğu zaman makası karşılamaz. Bu sayfa yatırım tavsiyesi vermez.
Sık Sorulan Sorular
Çapraz kur ile parite aynı şey mi?
Türkiye'deki günlük kullanımda büyük ölçüde evet: iki yabancı paranın birbirine oranı kastedilir. Uluslararası terminolojide çapraz kur özellikle ABD dolarını içermeyen çiftler (EUR/GBP, EUR/JPY) için kullanılır.
Çapraz kur formülü nedir?
TL karşılıkları biliniyorsa A/B = A/TRY ÷ B/TRY. Dolar bazlı kurlarda ortak para aynı taraftaysa bölünür, zıt taraftaysa çarpılır.
Bankadaki parite neden farklı?
Banka her iki bacağa kendi alış-satış makasını uygular ve anlık piyasa fiyatını kullanır. Buradaki değer ECB'nin günlük referans kurudur, işlem kuru değildir.
Çapraz kurlar ne sıklıkla güncellenir?
ECB referans kurları iş günlerinde günde bir kez yayımlanır; sunucumuz 30 dakikada bir kontrol eder. Güncel kur alınamazsa tablo ve hesaplayıcı sonuç göstermez.